@article { STUA007-001,
	year = {2009},
	title = {Een archeologische evaluatie en waardering van de site Butsel te Boutersem (Boutersem, provincie Vlaams-Brabant)},
	publisher = {Triharch},
	volume = {7},
	journal = {Evaluatie- en waarderingsonderzoeken archeologie},
	url = {https://oar.onroerenderfgoed.be/publicaties/STUA/7/STUA007-001.pdf},
	abstract = {Het onderzoek- & adviesbureau Triharch voerde in de loop van 2009 een waarderend archeologisch onderzoek uit op de site Butsel te Boutersem, tussen Leuven en Tienen in de provincie Vlaams-Brabant. Uit het onderzoek blijkt mensen in de loop van de geschiedenis zeer sterk ingegrepen hebben in het reliëf en de waterhuishouding van dit gebied. Het oorspronkelijke landschap bestond (minstens sinds de laatste ijstijd) uit een noordoost-zuidwest gerichte landtong die insneed in de alluviale vallei van de Eikenveldbeek, de Vondelbeek en de Velp. Deze locatie werd in de prehistorie al door de mens bezocht. In de Romeinse tijd liep vermoedelijk de Romeinse weg Tienen (- Leuven) - Elewijt doorheen het studiegebied. Door de aanleg van de weg werd de landtong lateraal diep ingesneden. Romeinse objecten wijzen op de aanwezigheid van Romeinse sporen op de plateauhellingen. De vraag of de motte zou opgericht zijn in de loop van de 11de, 12de en/of 1ste helft van de 13de eeuw in het kader van de conflicten tussen de graven van Leuven/hertogen van Brabant enerzijds en de prins-bisschoppen van Luik anderzijds, kon archeologisch niet hard gemaakt worden. Voor de late middeleeuwen zijn de archeologische vaststellingen en directe aanwijzingen wel overvloedig vastgesteld, met talrijke aardewerkfragmenten, leemontginnings- & nederzettingssporen, en een vaatwerkensemble uit de 2de helft van de 13de eeuw. Uit deze periode dateert op basis van  C14-dateringen (tussen 1250 en 1280 na Christus) ook de aanleg van de motte op het zuidwestelijke uiteinde van de landtong, op de rand van de beekvallei. Mogelijk richtte Hendrik III van Boutersem rond 1254 de motte op uit prestige voor de in de adel verheffing van de Heren van Boutersem. Het kan zijn dat de donjon van in het begin deel uitmaakte van de aanleg van de motte, maar de donjon kan ook een latere toevoeging zijn. Wanneer het kasteel zelf gebouwd werd, is evenmin gekend. In de nieuwe tijd (16de - 18de eeuw) blijken het kasteel en de kasteelhoeve verschillende keren te zijn verbouwd, al dan niet ten gevolge van vernielingen. Het kasteel met de hoevegebouwen komt nog voor de op Ferrariskaart (1771-1778), maar niet meer op de kadasterkaart van Aretz (1815). De donjon/woontoren, het kasteel en de hoevegebouwen zijn dan volledig afgebroken en het gebied is omgevormd tot akkers en weilanden. In 1895 raakt het domein versnipperd wanneer het door burggraaf Frederic-Charles Desmanet de Biesme in 55 loten opgedeeld en verkocht wordt. De archeologische evaluatie en waardering hebben volgens dit rapport aangetoond dat deze archeologische site een hoge inhoudelijke, vormelijke en belevingswaarde heeft en dat minstens het kerngebied een bescherming als archeologisch zone verdient. Het rapport eindigt met aanbevelingen voor beheer, ontsluiting en verder onderzoek.},
	keywords = {},
	author = {Sevenants W., ,}
}

