@article { RELT008-001,
	year = {2011},
	title = {Op zoek naar prehistorische resten in de wetlands
van de Sigmacluster Kalkense Meersen.
Prospectief en evaluerend archeologisch onderzoek
in het gebied Wijmeers 2, zone D/E
(Wichelen, prov. Oost-Vl.)},
	publisher = {VIOE},
	volume = {8},
	journal = {Relicta, Archeologie, Monumenten- en Landschapsonderzoek in Vlaanderen},
	pages = {9--46},
	url = {https://doi.org/10.55465/XRHJ1512},
	abstract = {Met de Europese kaderrichtlijn water (2000/60/EEG) als belangrijkste leidraad wordt vanaf 2008 tot 2030 het zgn. geactualiseerde Sigmaplan uitgevoerd. Dit plan omvat gebieden langs de Benedenschelde en benedenlopen van Durme, Zenne, Rupel, Dijle en Grote en Kleine Nete, en focust in de eerste plaats op ‘veiligheid’ (tegen ongecontroleerde overstromingen) en 'natuurlijkheid’ (met vooral de creatie van zoetwaterslikken en -schorren). Concreet betekent dit de uitvoering van een groot aantal infrastructuurwerken die zowel een directe als indirecte impact hebben op het onroerend erfgoed. Om het grote landschappelijke en archeologische belang van alluviale gebieden te beschermen, werd door Waterwegen en Zeekanaal (WenZ) en het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE, nu OE) een overeenkomst afgesloten die vanaf begin 2008 voorzag in de uitvoering van preventief paleolandschappelijk, archeologisch en cultuurhistorisch onderzoek. Het doel van dit onderzoek is de impact van de inrichtingen op het onroerend erfgoed zo concreet mogelijk in te schatten. Op die manier worden richtlijnen aangereikt voor het vrijwaren of documenteren (via opgravingen) van bedreigde sites.\nHet eerste Sigmagebied dat aan bod kwam, was de cluster Kalkense Meersen. In dit artikel wordt eerst een beeld geschetst van het paleolandschap waarbinnen de archeologische vondsten gekaderd moeten worden. Dit gebeurt enerzijds door een geologische studie op basis van booronderzoek en anderzijds door vegetatiereconstructie aan de hand van een aantal palynologisch geanalyseerde sequenties.
Daarna volgt het archeologisch onderzoek dat in een eerste fase bestond uit een archeologische boorprospectie, waarvan de resultaten in een tweede fase geëvalueerd werden via een reeks proefputten. Naast de beschrijving van de resultaten van deze beide fasen is er in deze bijdrage ook aandacht voor de confrontatie van beide onderzoeksmethodes.},
	keywords = {},
	author = {Perdaen, , Yves and Meylemans, , Erwin and Bogemans, , Frieda and Deforce, , Koen and Storme, , Annelies and Verdurmen, , Inge}
}

@article { RELT008-002,
	year = {2011},
	title = {Archeologisch noodonderzoek naar het voormalige
Hof van Peene in Baasrode (prov. Oost-Vl.)},
	publisher = {VIOE},
	volume = {8},
	journal = {Relicta, Archeologie, Monumenten- en Landschapsonderzoek in Vlaanderen},
	pages = {47--82},
	url = {https://doi.org/10.55465/TGVN8445},
	abstract = {Tijdens bouwwerken op de terreinen van het voormalige Hof van Peene in Baasrode kwamen een aantal archeologische vondsten aan het licht. Het Hof van Peene werd in de 15de eeuw opgericht door de heren van Halewijn, maar de archeologen vonden bij de opgravingen ook al sporen van bewoning uit de 14de eeuw. 
Onder Filips de Goede werd een politiek gevoerd die er op gericht was om zich te verzekeren van de steun van voorname adellijke families. Deze adellijke elite ging bij de bouw van hun residenties de hertogelijke architectuur overnemen en promoten. Een aantal elementen, bv. de muurresten van het Hof Van Peene, laten duidelijk een gecombineerd gebruik zien van baksteen en kalkzandsteen, wat verwijst naar de zogenaamde 'Brabantse stijl'. De Baasroodse heren behoorden eveneens tot de vertrouwelingen van de Bourgondische hertogen. 
Een opmerkelijke vondst vormt het bronzen zegel van een zekere Heinderic van der Hert, die in de 15de eeuw schepen was van de stad Dendermonde.\nOok het hier in Baasrode uitgevoerde onderzoek illustreert opnieuw het probleem van de voortschrijdende vernietiging van dit unieke erfgoed van oude dorpskernen.},
	keywords = {},
	author = {Moens, , Jan and Ameels, , Vera and De Groote, , Koen}
}

@article { RELT008-003,
	year = {2011},
	title = {Het karmelietenklooster van Aalst (prov. Oost-Vl.)
(1497-1797): het gebouwenbestand, de begravingen
en het fysisch-antropologische onderzoek},
	publisher = {VIOE},
	volume = {8},
	journal = {Relicta, Archeologie, Monumenten- en Landschapsonderzoek in Vlaanderen},
	pages = {83--250},
	url = {https://doi.org/10.55465/FKRG7872},
	abstract = {Naar aanleiding van de geplande bouw van een ondergrondse
parkeergarage, werd in 2004-2005 een deel van de Hopmarkt in Aalst archeologisch onderzocht. Dit archeologisch project, het grootste ooit in de Aalsterse binnenstad, was een samenwerking tussen het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE, nu OE) en het stadsbestuur van Aalst. De Hopmarkt was oorspronkelijk een veel kleiner plein en heette de Veemarkt. Het zuidelijke, opgegraven deel van de huidige Hopmarkt was in de middeleeuwen bebouwd. Aan de burgerlijke bewoning ten zuiden van de Veemarkt kwam eind 15de eeuw een einde door de inplanting van een klooster. In 1497 kregen de karmelieten van Liedekerke de toestemming om hun klooster te verplaatsen naar de binnenstad van Aalst. Na de Franse Revolutie werd het in 1797 opgeheven en werden de gebouwen verkocht. De kloosterkerk kreeg uiteindelijk een nieuwe bestemming, onder andere als schouwburg, een functie die ze behield tot de afbraak in 1936. Het kloosterpand werd opgedeeld in een tiental woonhuizen, die pas na de Tweede Wereldoorlog verdwenen. Een deel van de westelijk gelegen gronden, waar zich de kloostertuinen en de boomgaard bevonden, werd in 1808 omgevormd tot een plein: de Botermarkt. In 1872 besliste het stadsbestuur om op deze plaats een overdekte markt te plaatsen, die in 1953 opnieuw afgebroken werd.\nNaast enkele prehistorische sporen en resten leverde het archeologisch onderzoek een zeer grote hoeveelheid gegevens op voor de verschillende middeleeuwse en postmiddeleeuwse occupatiefasen, daterend van de 12de tot de eerste helft van de 20ste eeuw. Door de omvangrijkheid van de opgravingsgegevens is het onmogelijk de volledige studie en publicatie ervan in één keer uit te voeren. De resultaten van het onderzoek zullen verschijnen in verschillende deelstudies, waarvan dit artikel het eerste is. Deze bijdrage bestudeert enerzijds alle gegevens over de bouwgeschiedenis van het klooster en anderzijds de begravingen die er plaatsgevonden hebben, waarbij zowel de studie van de graven en de grafvondsten als de resultaten van het fysisch-antropologische onderzoek uitgebreid aan bod komen. De archeologische resultaten worden zoveel mogelijk geconfronteerd met de geschreven bronnen, met de bedoeling een zo coherent mogelijk beeld te geven
van de geschiedenis van het klooster en van de begravingen
die er plaatsvonden.\nDeze studie kan een wezenlijke bijdrage betekenen in de visie rond het ontstaan en de groei van stedelijke kloosters van bedelorden in het algemeen en van het Aalsterse karmelietenklooster
in het bijzonder.},
	keywords = {},
	author = {De Groote, , Koen and De Maeyer, , Wouter and Moens, , Jan and Quintelier, , Kim and Van Cleven, , Fanny and Vanden Berghe, , Ina and Vernaeve, , Wilfried}
}

@article { RELT008-004,
	year = {2011},
	title = {Jean-Baptiste Pisson (1763-1818). Architect, meester-timmerman en aannemer (prov. Oost-Vl.)},
	publisher = {VIOE},
	volume = {8},
	journal = {Relicta, Archeologie, Monumenten- en Landschapsonderzoek in Vlaanderen},
	pages = {251--376},
	url = {https://doi.org/10.55465/CDMD6581},
	abstract = {In de geschiedenis van de Gentse architectuur is Jean-Baptiste Pisson geen onbekende. Verschillende beknopte biografieën en kleine bijdragen uit de 19de en 20ste eeuw wijdden aandacht aan het leven van deze architect, meester-timmerman en aannemer. Ook in de algemene biografische woordenboeken en architectuuroverzichten wordt zijn naam steevast geciteerd als vertegenwoordiger van de stijlwisselingen op het einde van de 18de en het begin van de 19de eeuw. Toch bleven nog vele vragen met betrekking tot zijn leven en werk onbeantwoord. Deze biografie wil dan ook een vollediger beeld van hem schetsen. Niettegenstaande enkele beperkingen, onder meer veroorzaakt door het ontbreken van een privéarchief, konden heel wat nieuwe, tot nog toe onbekende aspecten achterhaald worden. Het beeld van Pisson als architect van heren- en landhuizen moet hierbij genuanceerd worden. Sinds 1804 werd hij meer en meer een aannemer van openbare werken, die op verschillende domeinen tegelijk, zoals wegen- en bruggenbouw, polder- en zeewerken, actief was. In zijn laatste levensjaren bleken zijn verschillende projecten om terug op het architecturale voorplan te komen, minder succesvol te zijn.
Uit deze studie bleek hoe het onderzoek van de architectuur uit deze periode nog vele lacunes bevat. Een doorgedreven studie van het leven en werk van architecten, ingenieurs en kunstenaars uit de 18de en 19de eeuw zou ongetwijfeld bijdragen tot het schetsen van een meer globaal beeld van het architectuurlandschap in deze boeiende tijd.},
	keywords = {},
	author = {Van Tyghem, , Frieda}
}

@article { RELT008-005,
	year = {2011},
	title = {Zeldzame reminiscenties van de Grooten Oorlog:
archivalisch en bouwtechnisch onderzoek van de
legerbarakken in Jabbeke (prov. West-Vl.)},
	publisher = {VIOE},
	volume = {8},
	journal = {Relicta, Archeologie, Monumenten- en Landschapsonderzoek in Vlaanderen},
	pages = {377--418},
	url = {https://doi.org/10.55465/MEXF8212},
	abstract = {Vlaanderen bereidt zich voor op de herdenking van de Eerste Wereldoorlog. De meeste aandacht gaat hierbij naar de slagvelden tussen Nieuwpoort aan de Noordzee en de Belgisch-Franse grens in Komen-Waasten. Maar ook bij het erfgoed van WO I buiten de frontzones kan men heel wat belangrijke relicten aantreffen. Hiertoe behoren twee Duitse legerbarakken in Jabbeke in de buurt van Brugge. Ze zijn de laatste getuigen van wat ooit een zogenaamd Pionierpark was. Dit was een terrein met depots voor de opslag van onder meer munitie en bouwmaterialen, geleid door genie(Pionier)troepen.\nVanaf 1915 was de Duitse legerleiding genoodzaakt om in het Belgische hinterland permanente overslagplaatsen op te richten om haar troepen aan de IJzer blijvend te kunnen bevoorraden. Zowel over de weg als het spoor beschikte Jabbeke over goede verbindingen om er een logistiek verdeelpunt op te richten. Dit bestond uit barakken, munitieloodsen en andere constructies, vaak opgebouwd met tijdelijke materialen zoals hout, betonstenen en golfplaten. Vanaf 1940 gebruikten de Duitsers de locatie een tweede maal, deels als opleidingskamp voor de eigen troepen, maar ook als krijgsgevangenenkamp. Het Britse leger bracht er vlak na WO II op haar beurt Duitse krijgsgevangenen onder. Tijdens de Koude Oorlog dienden de overgebleven gebouwen ten slotte als opslagruimte voor Belgische reservetroepen, tot het Jabbeekse kamp in 1994 definitief werd opgeheven.\nVan de oorspronkelijke bebouwing uit de Eerste Wereldoorlog zijn anno 2011 slechts één gedemonteerde en één in situ bewaarde
barak bewaard gebleven. Deze twee barakken zijn opgevat als hybride constructies van houtskeletbouw en baksteenmetselwerk. Het onderzoek naar houten militaire constructies uit de periode van de Eerste (en Tweede) Wereldoorlog is tot op vandaag een onontgonnen gebied. Het archivalisch en bouwhistorisch onderzoek geeft een wetenschappelijk onderbouwd beeld van de herkomst, verspreiding en geschiedenis van de barakken en hun
constructie. Een vergelijking met andere voorbeelden in binnen- en buitenland plaatst de barakken in de juiste bouwhistorische en militair-historische context.},
	keywords = {},
	author = {Verdonck, , Ann and Vermeiren, , Edith and Troubleyn, , Rob}
}

