@article { RELT013-001,
	year = {2016},
	title = {'van goeden koerliken Rotcelaerstene wel ende
reynlic ghehouwen'. Winning en toepassing van Diestiaanijzerzandsteen in het Hageland van de
middeleeuwen tot de 20ste eeuw},
	publisher = {Onroerend Erfgoed},
	volume = {13},
	journal = {Relicta, Archeologie, Monumenten- en Landschapsonderzoek in Vlaanderen},
	pages = {7--124},
	url = {https://doi.org/10.55465/BRND1817},
	abstract = {Het bouwkundig erfgoed van het Hageland en de Zuiderkempen wordt in hoge mate gekenmerkt door het gebruik van Diestiaanijzerzandsteen. Deze roestbruine steen werd van de volle middeleeuwen tot de 19de eeuw gebruikt in kerken, kapellen, kastelen, watermolens, bruggen, sluizen en kaaimuren. De meeste van deze gebouwen en constructies zijn vandaag beschermd als monument of opgenomen in de Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed. Bij restauratiewerkzaamheden aan deze gebouwen moet regelmatig verweerde ijzerzandsteen vervangen worden. Nieuwe ijzerzandsteen is echter niet meer voorhanden. De laatste commercieel geëxploiteerde steengroeve werd in 1950 buiten gebruik gesteld. Bij gebrek aan ijzerzandsteen nemen monumentenzorgers sindsdien hun toevlucht tot vervangende steensoorten of restauratiemortels. Deze redmiddelen voldoen echter niet om het bouwkundig erfgoed waarin ijzerzandsteen is toegepast, op lange termijn in stand te houden. Naast geologisch en materiaaltechnisch onderzoek werd daarom een onderzoek gestart naar de exploitatie en het gebruik van ijzerzandsteen in het verleden. In dit artikel wordt dan ook een antwoord gegeven op vragen als: Op welke plaatsen werd in het verleden ijzerzandsteen gewonnen? Wie waren de eigenaars van de steengroeven? Hoe werd de ijzerzandsteen gewonnen? Hoe werd hij bewerkt en getransporteerd? Hoe evolueerde het gebruik van ijzerzandsteen door de eeuwen heen? Werd ijzerzandsteen alleen gewonnen als bouwsteen of ook als ijzererts? Wat was de invloed van de natuursteenexploitatie op het landschap? En waar zijn er vandaag nog oude steengroeven te vinden?},
	keywords = {},
	author = {Van Driessche, , Thomas}
}

@article { RELT013-002,
	year = {2016},
	title = {Leerresten uit het archeologisch onderzoek op het Sint-Martensplein, de Oude Vismarkt en de Stoofstraat te Aalst},
	publisher = {Onroerend Erfgoed},
	volume = {13},
	journal = {Relicta, Archeologie, Monumenten- en Landschapsonderzoek in Vlaanderen},
	pages = {125--156},
	url = {https://doi.org/10.55465/JHBE7947},
	abstract = {Op basis van historische en iconografische bronnen en topografische gegevens, wordt de zone van het Zelhof bij de Oude Vismarkt al geruime tijd beschouwd als de kern van waaruit de stad Aalst zijn groei kende. Het maakte dat het Sint-Martensplein, de Oude Vismarkt en de daarop uitgevende Stoofstraat – allemaal gesitueerd binnen die pre-stedelijke kern – bijzondere aandacht kregen wanneer er infrastructuurwerken plaatsvonden. Het voormalige Instituut voor het Archeologisch Patrimonium (IAP) en zijn opvolger het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE) ondernamen er op het eind van vorige en het begin van deze eeuw verschillende kleinschalige archeologische interventies. De gegevens die hierbij aan het licht kwamen, lieten onder meer toe om het ontstaansmodel van de stad Aalst bij te sturen en te verfijnen. Daarnaast kwamen ook sporen aan het licht die inzicht geven in de ruimtelijke indeling en de evolutie van deze zone bij de Dender alsook over de vroegere bewoning, de bewoners en hun activiteiten. In deze studie wordt ingegaan op de leervondsten, die tijdens drie verschillende campagnes op de Oude Vismarkt, het aanpalende Sint-Martensplein en de Stoofstraat werden aangetroffen en te dateren zijn in de 12de, 13de en 14de eeuw. Doordat de meeste contexten chronologisch goed te plaatsen zijn, laten deze leerresten onder meer evoluties zien in de typologie en de technische realisatie van het schoeisel dat werd gevonden.},
	keywords = {},
	author = {Moens, , Jan}
}

@article { RELT013-003,
	year = {2016},
	title = {Het afval van schoenlappers/oudeschoenmakers uit de site Ganzendries te Mechelen},
	publisher = {Onroerend Erfgoed},
	volume = {13},
	journal = {Relicta, Archeologie, Monumenten- en Landschapsonderzoek in Vlaanderen},
	pages = {157--200},
	url = {https://doi.org/10.55465/MERS7988},
	abstract = {Naar aanleiding van de bouw van een ondergrondse parkeergarage onder het plein Ganzendries in Mechelen, werd een voorafgaand archeologisch onderzoek uitgevoerd door de dienst Archeologie van de stad Mechelen. Dit nam ongeveer zeven maanden in beslag. Deze bijdrage gaat in op één specifieke vondstcategorie, namelijk de uitgebreide hoeveelheid leerresten afkomstig uit twee laat-13de-/vroeg-14de-eeuwse pakketten die werden aangesneden tijdens het archeologisch onderzoek. Samen met het afval dat afkomstig is van andere ambachtelijke activiteiten kwam dit terecht in pakketten om het terrein op te hogen en het zo om te vormen tot plein. Het hierbij gedumpte leerafval bestaat hoofdzakelijk uit de resten van schoeisel, meer bepaald knoop- en veterschoenen, en is afkomstig van de activiteiten van middeleeuwse schoenlappers/oudeschoenmakers.},
	keywords = {},
	author = {Moens, , Jan and Troubleyn, , Liesbeth and Kinnaer, , Frank}
}

@article { RELT013-004,
	year = {2016},
	title = {Technische en typologische analyse van het aardewerk uit drie afvalcontexten (13de-16de eeuw) afkomstig uit de cisterciënzerinnenabdij van Herkenrode},
	publisher = {Onroerend Erfgoed},
	volume = {13},
	journal = {Relicta, Archeologie, Monumenten- en Landschapsonderzoek in Vlaanderen},
	pages = {201--300},
	url = {https://doi.org/10.55465/MGPJ9264},
	abstract = {De abdij van Herkenrode werd waarschijnlijk in 1182 gesticht door graaf Gerard I van Loon. De oudste tekstvermelding van de abdij dateert uit 1209. In 1217, onder abdis Jutta I (1205-1237), werd Herkenrode opgenomen in de cisterciënzerorde. In de periode van de 13de en het begin van de 14de eeuw kende de abdij een grote aangroei van het patrimonium, waarbij meerdere domeinen en landerijen door de graven van Loon werden geschonken of verkocht. Met de dood van Diederik van Heinsberg verdween de laatste graaf van Loon, waarna het graafschap in 1366 overging naar het prinsbisdom Luik. De Luikse prinsbischoppen speelden een belangrijke rol in de verdere geschiedenis van de abdij, tot deze met de Franse Revolutie in 1796 werd afgeschaft. Het archeologisch onderzoek van 2004 tot 2006 legde de volledige abdijkerk en delen van de gebouwen langsheen de centrale binnentuin bloot. Naar aanleiding van de uitwerking van dit archeologisch onderzoek werden drie contexten geselecteerd voor een uitgebreide ceramiekstudie. De keuze voor deze contexten werd niet enkel bepaald door de aanwezige rijke aardewerkcollecties maar ook door de grote botcollecties die voor studie in aanmerking komen. Deze aardewerkcomplexen worden hier apart gepubliceerd omwille van het grote belang dat ze hebben in de ontwikkeling van de kennis over de aardewerkconsumptie in de late middeleeuwen en het begin van de moderne tijden in oostelijk Limburg. Bovendien werpen ze een bijzondere blik op de materiële cultuur van een vrouwenabdij in het algemeen en de cisterciënzerinnenabdij van Herkenrode in het bijzonder.},
	keywords = {},
	author = {De Groote, , Koen}
}

