@article { RELT014-001,
	year = {2016},
	title = {Een inheems-Romeinse nederzetting in het zandlemige
deel van de civitas Menapiorum (midden 1ste eeuw-eind 3de eeuw na Chr.). Archeologisch onderzoek op de site
Menen-Kortewaagstraat},
	publisher = {Onroerend Erfgoed},
	volume = {14},
	journal = {Relicta, Archeologie, Monumenten- en Landschapsonderzoek in Vlaanderen},
	pages = {9--118},
	url = {https://doi.org/10.55465/CYEZ6848},
	abstract = {Van april 2006 tot en met juni 2007 voerde het VIOE (nu Onroerend Erfgoed) een preventief archeologisch onderzoek uit op het bedrijventerrein Menen-Oost-Uitbreiding. De opgravingen leverden vooral structuren en vondsten op van een kleine inheems-Romeinse nederzetting bestaande uit meerdere grachtensystemen, een aantal erven en een grafveld. Het betreft een meerfasige nederzetting die bewoond was van het midden van de 1ste eeuw tot het einde van de 3de eeuw na Chr. Het belang van de opgraving en de uitwerking van de site Menen-Kortewaagstraat ligt in het volledige beeld dat de site ophangt van een kleine inheems-Romeinse nederzetting in het zandlemige deel van het Menapische gebied. Omdat de site zowel een bewoningszone als een grafveld omvat, kon er informatie over heel wat facetten van het leven in de nederzetting worden ingewonnen, zoals de inrichting van de nederzetting, de aard van de bewoning, de economische activiteiten, rituele handelingen en de zorg voor de doden.},
	keywords = {},
	author = {Dhaeze, , Wouter and Verbrugge, , Arne and Cooremans, , Brigitte and Cosyns, , Peter and Deforce, , Koen and Delrue, , Parsival and Deschieter, , Johan and Haneca, , Kristof and Reniere, , Sibrecht and Van Strydonck, , Mark and Willems, , Sonja}
}

@article { RELT014-002,
	year = {2016},
	title = {Ruiten en ranken: wandschilderingen in het militair
hospitaal van het Romeinse castellum te Oudenburg},
	publisher = {Onroerend Erfgoed},
	volume = {14},
	journal = {Relicta, Archeologie, Monumenten- en Landschapsonderzoek in Vlaanderen},
	pages = {119--172},
	url = {https://doi.org/10.55465/JTVC7967},
	abstract = {Tussen 2001 en 2005 voerde het VIOE (nu Onroerend Erfgoed) grootschalig archeologisch onderzoek uit ter hoogte van de zuidwesthoek van het Romeinse castellum van Oudenburg. Het leverde een verfijnde fortchronologie van vijf opeenvolgende kampfasen op, met dateringen van de late 2de eeuw tot het begin van de 5de eeuw na Chr. Bovendien gaven de opgravingen heel wat informatie over de ruimtelijke organisatie en architecturale invulling van een vrij groot terrein binnen de kampmuren doorheen de verschillende fortperiodes. De collectie vondsten die het onderzoek opleverde, is uniek te noemen, zowel kwantitatief gezien als op het vlak van chronologie. Dit geldt zeker ook voor de pleisterfragmenten, waarvan er ca. 53.500 zijn ingezameld op de site. Het merendeel blijkt afkomstig te zijn van het militair hospitaal uit de tweede fortperiode (eerste helft 3de eeuw). In dat licht zijn de hier gepresenteerde resultaten van het eerste onderzoek boven verwachting. De decoratie van de zuidgang van het militair hospitaal kon zo goed als volledig gereconstrueerd worden. Drie decoraties of decoratieschema’s zijn herkend op deze wand. Het tweede grote ensemble, dat secundair als fundering voor een werkplaats uit de vierde fortperiode fungeerde, kon eveneens in grote lijnen gereconstrueerd worden. Bovendien kon deze decoratie aan het vermoedelijke sacellum van het hospitaal worden toegewezen. Ten slotte is een duidelijker beeld ontstaan van de overige, veelal eenvoudigere schilderingen waarmee de wanden van het complex versierd zijn geweest. Het onderzoek heeft behalve inzicht in de decoraties ook nieuwe kennis opgeleverd over de architectuur van het gebouw dat hier in de tweede fortperiode stond. Het is ook duidelijk geworden dat een belangrijk deel van de muurschilderingen met zorg en precisie is afgewerkt. Daarnaast draagt het uitgevoerde onderzoek in belangrijke mate bij tot de kennis over interieurdecoraties van 3de-eeuwse militaire sites in onze contreien. Met name voor de provincie Gallia Belgica zijn daarvan nog maar weinig voorbeelden gepubliceerd.},
	keywords = {},
	author = {Laken, , Lara and Vanhoutte, , Sofie}
}

@article { RELT014-003,
	year = {2016},
	title = {Een Romeinse waterput met een vlechtwerkmand uit de vicus van Oudenburg},
	publisher = {Onroerend Erfgoed},
	volume = {14},
	journal = {Relicta, Archeologie, Monumenten- en Landschapsonderzoek in Vlaanderen},
	pages = {173--204},
	url = {https://doi.org/10.55465/IHJN8379},
	abstract = {Bij saneringswerken in het centrum van Oudenburg, net ten westen van het castellum, kwam begin 2010 een Romeinse houten waterput aan het licht. De inhoud bleek gekenmerkt door uitstekend bewaard organisch materiaal en was ook qua culturele vondsten opmerkelijk. Vooral de grotendeels bewaarde vlechtwerkmand in de vulling van de waterput maakte de vondst zeer bijzonder. Het voor onze contreien unieke karakter van deze vondst gaf aanleiding tot dit artikel. Door middel van natuurwetenschappelijk onderzoek en de studie van de gebruiksvoorwerpen uit de waterput werd geprobeerd om zoveel mogelijk ecologische en culturele informatie te verkrijgen. De afmetingen en de vlechtwerktechniek van de mand suggereren een functie als wan, waarmee het kaf van het koren werd gescheiden. De vlechtwerkmand, waarvan de bodem mogelijk opzettelijk was afgescheurd of afgesneden, en met een complete Noord-Menapische beker in haar vulling, is naar alle waarschijnlijkheid een rituele depositie na opgave van de waterput. Dit idee wordt zelfs nog meer versterkt vanwege de betekenis en de rol die de wan bekleedde in mysteriecultussen. Zowel literaire als iconografische bronnen verwijzen naar de rituele sfeer waarin de wan figureerde en die in relatie staat tot agrarische vruchtbaarheid. Deze waterput is een nieuw puzzelstukje voor de vicus van Oudenburg. De archeologische waarnemingen van de laatste decennia geven een idee van de maximale omvang van deze nederzetting tijdens de 3de eeuw. De waterput bevindt zich vrij centraal in de nederzetting die zich vanuit het westen naar het oosten lijkt te hebben uitgebreid. In het gebied ten westen van het castellum kon ook nooit eerder natuurwetenschappelijk onderzoek worden uitgevoerd, wat het belang van de detailstudie van de vulling van deze waterput nog onderstreept.},
	keywords = {},
	author = {Vanhoutte, , Sofie and Dhaeze, , Wouter and Deforce, , Koen and Demeyer, , Heidi and Ervynck, , Anton and Haneca, , Kristof and Lentacker, , An and Stieperaere, , Herman}
}

@article { RELT014-004,
	year = {2016},
	title = {Daar bij Groot Cueteghem. Een rurale nederzetting uit de vroege en volle middeleeuwen te Hove},
	publisher = {Onroerend Erfgoed},
	volume = {14},
	journal = {Relicta, Archeologie, Monumenten- en Landschapsonderzoek in Vlaanderen},
	pages = {205--286},
	url = {https://doi.org/10.55465/EQQO9581},
	abstract = {In de jaren 1999-2002 voerde het voormalige IAP (nu Onroerend Erfgoed) archeologische opgravingen uit in de gemeente Hove. Deze opgravingen brachten een meerperiodensite met overblijfselen uit de ijzertijd, de vroege middeleeuwen en de volle middeleeuwen aan het licht. Deze bijdrage bevat enkel de gedetailleerde studie van de middeleeuwse resten. Daarbij werd duidelijk dat in Hove-Cueteghem de resten gevonden werden van een nederzetting die vanaf de Merovingische periode tot en met de volle middeleeuwen ononderbroken bewoond is geweest. De continuïteit blijkt uit de chronologische sequentie van de absolute dateringsgegevens, de langdurige ingebruikname van sommige waterputten en de samenstelling van het vondstensemble. Na de 12de eeuw is de nederzetting verlaten. Voorheen is de hypothese gesteld dat de nederzetting opgegeven zou zijn na de doortocht van Maarten van Rossum, die omstreeks 1542 de regio teisterde met plunderingen en brandstichtingen. Aangezien op de site echter geen laatmiddeleeuwse resten zijn gevonden, lijkt het gebied al eerder verlaten te zijn geweest. Mogelijk heeft de bewoning zich verder naar het noorden verplaatst.},
	keywords = {},
	author = {Debruyne, , Sofie and Annaert, , Rica and Clerbaut, , Tim and Haneca, , Kristof and Lentacker, , An}
}

@article { RELT014-005,
	year = {2016},
	title = {De andere kant van het niemandsland. Loopgravenkaarten uit de Eerste Wereldoorlog},
	publisher = {Onroerend Erfgoed},
	volume = {14},
	journal = {Relicta, Archeologie, Monumenten- en Landschapsonderzoek in Vlaanderen},
	pages = {287--320},
	url = {https://doi.org/10.55465/WUUY6591},
	abstract = {Tussen 1914 en 1918 kregen grote delen van Frankrijk en België plots opvallend veel aandacht van topografen en karteerders. ‘Grabenkarten’, ‘trench maps’ en ‘plans directeurs’ rolden in grote oplages van de drukpersen. De reden? Het documenteren van de legers aan het internationale front van de Eerste Wereldoorlog. Nieuwsgaring over de andere kant van het niemandsland was cruciaal in deze stellingenoorlog. Honderd jaar later zijn de loopgravenkaarten nog niet onder het stof verdwenen. Voor wie wil weten hoe het oorlogslandschap er toen uitzag en waar de slagvelden zich precies bevonden, is dit een dankbare bron van informatie. In dit artikel wordt door een andere bril naar deze intussen bijna honderd jaar oude kaarten gekeken. Hoe kwamen ze tot stand? Wie maakte ze en wie kreeg ze in handen? Op welke info baseerden de karteerders zich? Hoe betrouwbaar zijn de loopgravenkaarten? Zijn er verschillen in technische specificaties bij de wijze van opmaak? Stemden de geallieerden hun karteringsinspanningen op elkaar af? En in welke mate werkten die inspanningen in de naoorlogse cartografie nog na? Voor dit onderzoek werd een corpus van 370 loopgravenkaarten aangelegd, rekening houdend met verschillende geografische frontsectoren. Ze werden systematisch gegeorefereerd en geanalyseerd. Zo kon informatie over de spreiding, de ligging, de intensiteit van de gekarteerde sectoren, verschillen in projectie en coördinaten, het militaire raster en referentiesysteem achterhaald worden. Loopgravenkaarten blijven een belangrijke bron van informatie om gebeurtenissen uit de Eerste Wereldoorlog ruimtelijk te situeren en om sporen in het huidige landschap met hun geschiedenis te verbinden. Aan de hand van een loopgravenkaart kan de aard van het relict, zijn evolutie, context of datering worden bepaald. Maar voor een juist gebruik en interpretatie is het van belang de voor- en nadelen van dit bijzondere bronnenmateriaal in overweging te nemen.},
	keywords = {},
	author = {Verboven, , Hilde}
}

