Fundatio et memoria. Verdwenen gedenktekens van de Brabantse hertogen in de Leuvense predikherenkerk (13de eeuw) (prov. Vlaams-Brabant)

De rol van Hendrik III en zijn gemalin Aleidis van Bourgondië als stichters van de Leuvense predikherenkerk en als weldoeners van de kloostergemeenschap werd recent uitgebreid belicht. De predikherenkerk is het oudste gotische gebouw in Leuven, in de tweede helft van de 13de eeuw opgetrokken als hertogelijke grafkerk. Uit het recente dendrochronologisch onderzoek door het Laboratoire de Dendrochronologie van de universiteit van Luik is gebleken dat de kapconstructie van het koor werd opgetrokken met tussen 1251 en 1265 gevelde bomen. Deze data stemmen overeen met de historische gegevens en met de dood van hertog Hendrik III in 1261. Met de vorstelijke steun van Hendrik III en Aleidis hebben de predikheren een omvangrijk kloostercomplex ontwikkeld in het hart van de Leuvense binnenstad, op het eiland van de hertog, ’s Hertogeneiland, gelegen tussen de hoofdarm van de Dijle en een aftakking, de Aa. De Brabantse hertogen hadden een eigen kapel in de noordelijke zijbeuk van de kerk. Hun grafmonument werd opgericht aan de noordzijde van het koor dat zich in die tijd verder dan vandaag uitstrekte naar het westen toe. Naast het grafmonument sloot een muur de hertogelijke kapel af. Op die muur herinnerde een schildering aan de overleden stichters. De dynastie werd ook voorgesteld op de brandglasramen in de kerk. Uit de 17de eeuw dateren enkele rijke iconografische bronnen en beschrijvingen die een uitzonderlijk beeld geven van het grafmonument en van de hertogelijke stoffering van de kerk die in de 17de en 18de eeuw bijna volledig verdwenen. De geschiedschrijving over het kerkgebouw focuste nooit op die elementen van de 13de-eeuwse inrichting. Dit artikel wil het belang en de betekenis daarvan toelichten met het oog op een betere kennis, begrip, bewaring en waardering van het beschermde monument.

Auteur(s)

Bergmans, Anna

Reeks

Relicta, Archeologie, Monumenten- en Landschapsonderzoek in Vlaanderen

Volume

Relicta, Archeologie, Monumenten- en Landschapsonderzoek in Vlaanderen 1

Jaar van uitgave

2006

Uitgever

VIOE

Taal

nl-BE

Bron

Relicta, Archeologie, Monumenten- en Landschapsonderzoek in Vlaanderen 1, pp. 213-236, Brussel, 2007.
ISSN 1783-6425

URI

https://id.erfgoed.net/infocat/publicaties/51

DOI

https://doi.org/10.55465/NOHJ9228

Rechten

copyright VIOE

Bibliotheek

Bekijk het exemplaar in de catalogus van de bibliotheek